Thử tìm trong Yahoo 360 cụm từ "Asterix" tôi nhận được 897 kết quả, thử sang "Lucky Luke" tôi nhận được 650, "Spirou" nhận được 110, cuối cùng thử sang "Iznogoud" tôi nhân được một con số cỏn con là 30. Vậy là so với các bộ truyện tranh Pháp Bỉ nổi tiếng khác, Iznogoud chỉ như một hạt sạn? Không, đối với tôi, Iznogoud là bộ truyện tranh không chỉ của Pháp Bỉ mà còn của thế giới hay nhất mà tôi từng đọc.
Iznogoud chính thức được phát hành ở Việt Nam bởi NXBTrẻ cách đây cũng đã 7 năm rồi. Sau một vài khó khăn, NXBTrẻ chỉ ra 8 tập Iznogoud (trong tổng số 27 tập) rồi ngưng. Chỉ với số lượng ít ỏi này nhưng Iznogoud đã gây một ấn tượng mạnh trong tôi. Bộ truyện với kịch bản của Goscinny (được biết qua Lucky Luke, Asterix) và vẽ bởi Tabary: thật là một sự kết hợp hoàn hảo! Goscinny với tính hài hước nổi tiếng của mình đã tìm được bạn đồng hành Tabary hết xẩy. Nét vẽ của Tabary không phải là đẹp nhưng qua nét bút của ông, cá tính nhân vật hiện lên rất rõ ràng, trào phúng và vui nhộn; chắc chắn không ai thể hiện truyện Iznogoud tài tình bằng Tabary.
Bối cảnh của truyện là ở đế quốc Ba Tư (thủ đô là thành Bagdad) thời phong kiến (trong một số tập thì thời gian của câu chuyện được cho biết). Khác hẳn với các bộ truyện khác, nhân vật chính của bộ truyện này là một kẻ ác 100% và 100% sẽ không bao giờ hoàn lương - đại tể tướng Iznogoud. Đại tể tướng Iznogoud có một câu nói nổi tiếng không ai mà không nhận ra là "Ta muốn làm hoàng thượng thế chỗ của hoàng thượng". Vị hoàng thượng xấu xố này tên là Haroun El Poussah: ngài 100% không biết gì về ý đồ phản nghịch của Iznogoud và 100% vẫn sống sót sau các âm mưu sát hại. Một nhân vật cũng rất quan trọng nữa là Dilat Laraht, cánh tay mặt của đại tể tướng Iznogoud. Nhưng khác với chủ, hắn hiền lành (như Averell Dalton nhưng thông minh hơn nhiều) và đặc biệt sự trung thành của hắn có thể viết được cả một áng thi ca. Và ba nhân vật này vẽ nên thế giới Ả Rập huyền ảo.
Chỉ với cái chủ đề là "tên đại tể tướng Iznogoud tìm đủ mọi cách để làm hoàng thượng thế chỗ của hoàng thượng", Goscinny viết ra được cả trăm kịch bản ngắn (trung bình là 8 trang) và mỗi kịch bản lại có một cá tính riêng. Tuy về đế quốc Ba Tư thời phong kiến nhưng truyện đặc sệt văn hóa Tây thời hiện đại: cũng có bầu cử quốc hội, các vấn đề nan giải của xã hội như giao thông, nhà tù, tham nhũng,... Lâu lâu trong truyện sẽ xuất hiện một số nhân vật có thật trong lịch sử, nhưng bạn đừng hi vọng là mình sẽ học được một bài học lịch sử nào. Tôi đọc Iznogoud là để cười cách chơi chữ, cách dùng sự châm biếm, mỉa mai, và hơn hết là cười cái lý do tại sao mà Iznogoud thua cuộc (Iznogoud chắc chắn lúc nào cũng sẽ thua cuộc). Không biết ngôn ngữ gốc tiếng Pháp của Iznogoud thế nào nhưng bản dịch của NXBTrẻ rất hay và một số câu thoại trong Iznogoud đã trở thành câu nói cửa miệng của tôi và bạn tôi như: "Ta cảm thấy thật cô độc và lạc lõng <quốc vương>", "có chiện gì hông? <thần dép>", "nhìn họ vui mà sao ta thấy lòng tê tái <iznogoud>"... và còn nhiều hiều nữa. Nếu như người Việt Nam mình khi nói chuyện hay lôi các tích Truyện Kiều hay Tam Quốc ra thì tôi cũng hay lôi các tích Iznogoud ra (mặc dù không phải ai cũng biết). Phải, ở tuổi mới lớn, Iznogoud đã thấm vào tôi cũng như các phim Disney đã thấm vào chúng ta khi còn nhỏ.
Mặc dù NXBTrẻ ngưng phát hành Iznogoud lâu rồi nhưng tôi vẫn thích thú mỗi khi lôi mấy cuốn cũ ra gặm nhấm lại. Dạo gần đây, tôi thử tìm trên mạng xem có chỗ nào có thể đọc được Iznogoud nhưng đa số đều bằng tiếng Pháp và không có cái nào tiếng Việt. Nhưng với tình yêu Iznogoud, tôi cũng đã đọc được một vài mẩu truyện mới chưa bao giờ phát hành ở VN. Nhân đây tôi xin giới thiệu một cái blog mà các bạn có thể đọc một số mẩu truyện Iznogoud bằng tiếng Việt
http://360.yahoo.com/profile-W5JWC7o2dqWZMekrSEz36nw-?cq=1
Iznogoud có một phẩm chất duy nhất nhưng cũng thật tuyệt vời là tính kiên trì. Qua bao nhiêu thất bại nhưng hắn vẫn âm ủ âm mưu phản nghịch và chắc chắn 100% hắn sẽ không bao giờ bỏ cuộc để cho chúng ta mãi mãi có truyện Iznogoud để đọc.
